شمس الدين حافظ
432
ديوان كامل و جامع هديه حافظ ( فارسى )
348 - « سرو نازپرور » اگر شراب خورى جرعهاى فشان بر خاك * از آن گناه كه نفعى رسد به غير چه باك برو به هرچه تو دارى بخور ، دريغ مخور * كه بىدريغ زند روزگار تيغِ هلاك به خاك پاى تو اى سرو نازپرور من * كه روزِ واقعه پا وامگيرم از سرِ خاك چه دوزخى ، چه بهشتى ، چه آدمى ، چه مَلَك * به مذهب همه ، كفرِ طريقت است امساك مهندسِ فلكى راهِ ديرِ شش جهتى * چنان ببست كه ره نيست زيرْ دام مغاك فريبِ دخترِ رَز طُرفه مىزند رهِ عقل * مباد تا به قيامت خراب طارَمِ تاك به راهِ ميكده حافظ خوش از جهان رفتى * دعاى اهلِ دلت باد مونس دلِ پاك * توضيحات : دريغ مخور ( افسوس مخور ) بىدريغ ( بىمهابا ، بىپروا ) سرو نازپرور ( معشوق ) روز واقعه ( روز مرگ ) به خاك پاى تو ( قسم به حق خاك پايت ) وامگير ( دريغ مدار ) خاك ( قبر ) چه ( حرف ربط مزدوج ) امساك ( باب افعال - خست - بخل ) ملك ( پرى - فرشته ) دختر رز ( شراب ) مهندس فلكى ( معمار آسمانى ، مهندس اسم فاعل از هندس ، يهندس ) مغاك ( گودال ) شش جهتى ( ى - نسبت يعنى شش طرفى ) طارم تاك ( داربست ) تاك درخت ( انگور ) طرفه مىزند ( راهزنى مىكند ) ره عقل ( راه خرد و عقل را ) معنى بيت ( 1 ) ( اگر شراب بخورى يك جرعه هم بر خاك بريز زيرا از آن گناهى كه به غير فايدهاى برسد ، ترس نداشته باشد ) معنى بيت ( 2 ) ( برو و هرچه دارى بىپروا بخور زيرا روزگار بىپروا شمشير هلاك مىزند ) معنى بيت ( 3 ) ( اى محبوب قسم به غبار قدمت كه روز مرگ بر گور من بنشين و آمدن را دريغ مكن ) معنى بيت ( 7 ) ( اى حافظ در راه ميخانه از دنيا به خوبى و خوشى رفتى دعاى اهل دل مونس دل پاكت باشد ) . * ترجمه : * نتيجهء تفأل : 1 - خواجه در بيتهاى 4 و 5 و 6 به ترتيب فرمايد : ( خواه اهل جهنم و خواه مقيم بهشت ، خواه آدميزاده و خواه فرشته باشى سعى كن بخل و حسد و كينه نداشته باشى كه در نزد همه كفر و مذموم و مردود است ) ( معمار آسمان يعنى خداوند شش جهت جهان را چنان مسدود كرد كه براى خروج از زير دام گودال قبر راهى وجود ندارد ) ( شراب انگور : به گونهاى طعنه به عقل مىزند و او را فريب مىدهد پس الهى تا قيامت اين داربست درخت انگور از آسيب ايمن بماند تا ما را از غم رها سازد ) خود تفسير كنيد كه چه زيبا خواجه فرموده است . 2 - انسانى پاك و مهربان مىباشيد ولى سعى كنيد كه بهره شما به مردم بيشتر برسد و نسبت به ديگران به ويژه پدر و مادر و خواهر و برادر مخصوصا تأكيد مىكنم نسبت به همسر خود مهربان و بامحبتتر باشيد كه از دنيا آنها برايت مىمانند . 3 - از موقعيت ديگران خوشحال و مطمئن باش كه خداوند به شما كمك مىكند ، اين نيت با نشيب و فرازهاى فراوانى همراه مىباشد و به صلاح شما نيست كه در اجراى آن تعجيل شود زيرا مقدمات كامل آن فراهم نمىباشد . 4 - سرعت عمل ، دقت و تلاش از لوازم موفقيت و پيروزى بر رقيبان جنابعالى مىباشد ، خبرى كه تصورش را نمىكرديد در هفته آينده به شما مىرسد . پدر يا همسر شما از ناراحتى رهايى يافته است ، نگران نباشيد و مسافرتان كارهايش اگر طولانى شود جاى نگرانى نمىباشد ، بالاخره انجام مىگيرد . اگر مىخواهيد سفر كرده شما به سلامت و با مراد دل بازآيد در 7 شب متوالى با حضور قلب و معنى از سوره مباركه « الشعراء » از آيه 17 را تا 4 آيه بعد از آن را بخوانيد .